Ιατρικές Μάσκες Προσώπου: Aπό την Πανώλη στον Νέο Κοροναϊό

Posted by

Η επιδημία του νέου Kοροναϊού(SARS-CoV-2) η οποία ξεκίνησε από την κινεζική πόλη Wuhan και εξαπλώνεται ραγδαία σε όλο τον κόσμο έχει ωθήσει τους ανθρώπους στην αναζήτηση και αγορά ιατρικών μασκών προσώπου με την ελπίδα να προστατευτούν από τον ιό. Σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας(Π.Ο.Υ) Tedros Adhanom Ghebreyesus η ζήτηση είναι έως και 100 φορές υψηλότερη από την κανονική και οι τιμές έως 20 φορές πάνω. Και όλα αυτά ενώ δεν είναι αποδεδειγμένο ότι οι μάσκες μπορούν να προστατέψουν αποτελεσματικά από τον νέο Κοροναϊό. Το πιο αποτελεσματικό μέτρο πρόληψης αυτή τη στιγμή αφορά το πλύσιμο των χεριών και την κάλυψη του βήχα ή του φταρνίσματος.

Η Εφεύρεση της Μάσκας

Οι μάσκες όπως τις γνωρίζουμε σήμερα εφευρέθηκαν στην Κίνα πριν από περίπου έναν αιώνα κατά τη διάρκεια της προσπάθειας του κινεζικού κράτους να ελέγξει και να περιορίσει μια επιδημία με βιοιατρικά μέσα. Όταν η πνευμονική πανώλη έπληξε τις βορειοανατολικές επαρχίες της κινεζικής αυτοκρατορίας(περιοχή γνωστή ως Μαντζουρία) το φθινόπωρο του 1910 οι κινεζικές αρχές έβαλαν τέλος στη μακροχρόνια αντίθεση τους με τη δυτική ιατρική. Ανέθεσαν στον Wu Lien-teh(γνωστό και ως Wu Liande) να ηγηθεί της προσπάθειας εξάλειψης της επιδημίας. Ο Wu Liande ήταν ένας νέος και λαμπρός γιατρός από τη Βρετανική Μαλάγια που είχε λάβει εκπαίδευση από το Cambridge.

Wu Liande σε εργαστήριο στο Harbin, Βόρεια Κίνα, 1911

Αμέσως μόλις έφτασε στο πεδίο ο Wu Liande υποστήριξε μια τολμηρή θεωρία για την εποχή σύμφωνα με την οποία η πανώλη δεν μεταδιδόταν από τους αρουραίους ή τους ψήλους όπως πίστευαν μέχρι τότε, άλλα μέσω του αέρα μεταξύ των ανθρώπων και κατά συνέπεια ήταν μεταδοτική. Μια δήλωση αιρετική για την εποχή η οποία όμως αποδείχθηκε σωστή. Ο Wu επιβεβαίωσε τη θεωρία του χρησιμοποιώντας τις ήδη υπάρχουσες χειρουργικές μάσκες οι οποίες ήταν κατασκευασμένες από γάζες που περιείχαν βαμβάκι. Επέβαλε στους Κινέζους ιατρούς, στους νοσοκόμους καθώς και στο ιατρικό προσωπικό που ερχόταν σε επαφή με τους ασθενείς τη χρήση μασκών και εξασφάλισε επίσης ότι οι ίδιοι οι ασθενείς φορούσαν τις μάσκες, και διένειμε ένα μέρος και στο ευρύ κοινό.

Μάσκες κατά της Πανώλης

Οι Ιάπωνες και οι Ευρωπαίοι συνάδελφοι του Wu ήταν επιφυλακτικοί μέχρι το θάνατο ενός επιφανή Γάλλου ιατρού ο οποίος παρακολουθούσε τους ασθενείς χωρίς να χρησιμοποιεί μάσκα. Σύντομα οι μάσκες άρχισαν να χρησιμοποιούνται ευρέως. Η πανώλη η οποία προκαλούσε πνευμονία σκότωσε όλους όσους μόλυνε, μερικές φορές μέσα σε 24 ώρες από την εμφάνιση των συμπτωμάτων. Μέχρι τον Απρίλιο του 1911, έχασαν τη ζωή τους περίπου 60.000 άνθρωποι, αλλά είναι δεδομένο πως οι μάσκες του Wu εμπόδισαν ακόμα μεγαλύτερη καταστροφή.

Στη δύση η χρήση των ιατρικών μασκών δεν καθιερώθηκε , άλλα στη Κίνα παρέμειναν ένδειξη ιατρικού μοντερνισμού και συνέχισαν να χρησιμοποιούνται σε καταστάσεις υγειονομικών κρίσεων. Ήταν όμως η επιδημία SARS το 2002-2003 που οδήγησε στη μαζική χρήση της ιατρικής μάσκας προσώπου για την προστασία από τον ιό, τόσο στην Κίνα όσο και σε άλλες περιοχές της Ανατολικής Ασίας. Περισσότερο από το 90% των κατοίκων στο Χονγκ Κονγκ φορούσαν μάσκα κατά την επιδημία SARS.

Από την πρώτη στιγμή εμφάνισης του νέου Κοροναϊού(SARS-CoV-2) οι τοπικές αρχές στην Wuhan απαίτησαν από τους πολίτες να φορούν ιατρικές μάσκες προσώπου όταν βγαίνουν σε δημόσιους χώρους για να αποτρέψουν με αυτό τον τρόπο την διάδοση και εξάπλωση της λοίμωξης. Έκτοτε η χρήση της μάσκας έχει διαδοθεί σε όλο τον κόσμο όπως και στη χώρα μας.

Τι ισχύει όμως στην πραγματικότητα για τις ιατρικές μάσκες προσώπου;

Οι τυπικές χειρουργικές μάσκες που βρίσκουμε συνήθως στα φαρμακεία είναι εγκεκριμένες για την προστασία του χρήστη από μεγάλα σταγονίδια ή πιτσίλισμα σωματικών και μολυσμένων υγρών από άλλους. Φορώντας χειρουργικές μάσκες ο χρήστης δεν εξασφαλίζει ότι δεν θα εισπνεύσει μικρότερα σωματίδια και δεν αποτελούν αναπνευστική προστασία. Επίσης προσαρμόζονται χαλαρά γεγονός που σημαίνει πως μπορεί να υπάρξει διαρροή σωματιδίων από μέσα προς τα έξω ή και το αντίθετο.

Οι μάσκες(αναπνευστήρες) N95 συνιστώνται από το CDC για τους επαγγελματίες υγείας στην περίπτωση που φροντίζουν ασθενείς που έχουν μολυνθεί από τον Κοροναϊό. Οι μάσκες N95 είναι στεγανές και φιλτράρουν το 95% των αερομεταφερόμενων σωματιδίων. Η εφαρμογή των N95 προϋποθέτει να γνωρίζει ο χρήστης το σωστό τρόπο εφαρμογής. Σε αντίθετη περίπτωση μπορεί να φορεθούν λανθασμένα και να μη λειτουργήσουν σωστά.

Οι μελέτες σχετικά με τη αποτελεσματικότητα των μασκών δεν είναι ξεκάθαρες κυρίως γιατί έχουν πραγματοποιηθεί μόνο σε επαγγελματίες υγείας και στο χώρο εργασίας τους. Οι μελέτες αυτές έχουν διαπιστώσει πως οι εργαζόμενοι που φροντίζουν ασθενείς που έχουν μολυνθεί όταν χρησιμοποιούν μάσκες προσώπου μειώνουν τον κίνδυνο εξάπλωσης της νόσου. Για τον υπόλοιπο πληθυσμό τα αποτελέσματα από τη χρήση μασκών προσώπου δεν είναι γνωστά.

Παρ΄όλα αυτά άτομα που νοσούν και επιβάλλεται να βγουν από το σπίτι ειδικά εκείνοι που πρόκειται να επισκεφθούν κλειστούς χώρους ή νοσοκομειακές αίθουσες αναμονής η χρήση μάσκας να μπορεί να βοηθήσει να αποφευχθεί η εξάπλωση παθογόνων μικροβίων. Τα υγιή άτομα δεν πρέπει να βασίζονται στις μάσκες ως αποκλειστικό μέτρο πρόληψης αναπνευστικών λοιμώξεων αφού προσφέρουν περιορισμένη προστασία από την μόλυνση.

Πηγή:

https://www.nytimes.com/

Advertisements

One comment

Απάντηση